Το Βήμα του Ασκληπιού Τόμ. 25, Αρ. 1 (2026): Ιανουάριος - Μάρτιος 2026

Η εφαρμογή του συστήματος DRG (Diagnosis-Related Groups) στην Ελλάδα έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον και αποτελεί μια αναγκαία μεταρρύθμιση για τη βελτίωση της αποζημίωσης και της διαχείρισης των νοσοκομειακών υπηρεσιών στην Ελλάδα και μετέπειτα την μείωση των δαπανών, ενσωματώνοντας δεδομένα από το ιστορικό του ασθενούς. Σκοπός του άρθρου είναι να αναλύσει και να συγκρίνει την εφαρμογή των DRG ανάμεσα στις δύο χώρες και να προτείνει λύσεις για την ορθότερη εφαρμογή του στην Ελληνική πραγματικότητα.

Η σύγκριση των δύο χωρών αναδεικνύει τις διαφορές στην υποδομή, τη λεπτομέρεια κατηγοριοποίησης και την εκπαίδευση του προσωπικού. Ενώ η Γερμανία έχει εδραιώσει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό και οργανωμένο σύστημα, η Ελλάδα αντιμετωπίζει προκλήσεις σχετικά με την ψηφιοποίηση, την επαρκή εκπαίδευση του προσωπικού και την πληρότητα των κατηγοριών DRG. Παρά τις αρχικές δυσκολίες που ενδέχεται να προκύψουν κατά την εφαρμογή του συστήματος DRG στην Ελλάδα, τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει στο σύστημα υγείας είναι σημαντικά.

Η υιοθέτηση των DRG μπορεί να συμβάλλει στη μείωση των δαπανών, αυξάνοντας ταυτόχρονα την αποδοτικότητα των νοσοκομειακών υπηρεσιών, καθώς επιτρέπει μια πιο σαφή και διαφανή κατανομή πόρων και ενισχύει την αποζημίωση βάσει των πραγματικών αναγκών και περιστατικών. Για να επιτευχθούν τα παραπάνω είναι κρίσιμο η χώρα μας να επενδύσει στις υποδομές με συστήματα που θα εξασφαλίσουν την ακριβή κατηγοριοποίηση των ασθενών, και στην εκπαίδευση του προσωπικού για την ορθή εφαρμογή του συστήματος.

Λέξεις κλειδιά: DRG (Diagnosis-Related Groups), ελληνικό σύστημα υγείας, γερμανικό σύστημα υγείας, εφαρμογή και σύγκριση, αποδοτικότητα συστήματος υγείας

Η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) αποτελεί μία νευροαναπτυξιακή διαταραχή, της οποίας τα σημάδια είναι ορατά σε πολύ μικρή ηλικία. Τα άτομα που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού παρουσιάζουν δυσκολίες στην κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία, αισθητηριακές δυσκολίες κ.α. Η πρώιμη παρέμβαση είναι αναγκαία, καθώς όσο πιο νωρίς ξεκινήσει τόσο περισσότερα θετικά αποτελέσματα θα δώσει σε διάφορες σημαντικές πτυχές της ζωής του παιδιού. Ο ρόλος του σχολικού νοσηλευτή είναι καθοριστικός στην αναγνώριση αναγκών, την εφαρμογή εξατομικευμένων παρεμβάσεων και τη διασφάλιση της υγείας και ευημερίας των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον. Η συνεργασία με γονείς και εκπαιδευτικούς, η σύνταξη Ατομικών Σχεδίων Υγείας και η κατανόηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ΔΑΦ είναι ουσιώδεις παράγοντες για μια αποτελεσματική και ολιστική προσέγγιση της φροντίδας. Οι μαθητές που βρίσκονται στο φάσμα αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες σε σχέση με την φροντίδα του σώματος και της υγιεινής του. Παραδείγματα εξ’ αυτών είναι η στοματική υγεινή, η τουαλέτα και η έμμηνος ρύση στα κορίτσια. Η αξιοποίηση οπτικών βοηθημάτων, κοινωνικών ιστοριών και βιντεομοντελοποίησης συμβάλλει στην ενίσχυση της κατανόησης, της αυτορρύθμισης και της καθημερινής λειτουργικότητας των παιδιών με ΔΑΦ. Μέσω των συγκεκριμένων παρεμβάσεων ο σχολικός νοσηλευτής μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να ενισχύσουν ή να αποκτήσουν δεξιοτήτες φροντίδας του σώματος όπως πλύσιμο χεριών, σώματος, βούρτισμα δοντιών κ.α.. Το οπτικοποιημένο υλικό αποτελεί ισχυρό παράγοντα για τη διδασκαλία δεξιοτήτων σε σχέση με τις προφορικές οδηγίες. Έχει φανεί ότι οι παρεμβάσεις μέσω βίντεο διευκολύνουν την εκμάθηση μέσω της οπτικής αναπαράστασης και της μίμησης, παρέχοντας σταθερά και κατανοητά πλαίσια για την εκτέλεση δραστηριοτήτων.

Λέξεις κλειδιά: Διαταραχή αυτιστικού φάσματος, σχολικός νοσηλευτής, παρεμβάσεις

Το παρόν άρθρο αποτελεί μια προσπάθεια διερεύνησης του πολύκροτου ζητήματος του σχολικού εκφοβισμού αναφορικά με τον πολυδιάστατο ρόλο του σχολικού νοσηλευτή. Ο όρος του σχολικού εκφοβισμού εμπεριέχει, αναμφισβήτως, τη χρήση βίας μεταξύ μαθητών ή συνομηλίκων παιδιών ώστε να προκληθεί κάποιου είδους αναστάτωση, ακόμη και πόνος. Δυστυχώς, από τους κόλπους αυτού του φαινομένου δεν εξαιρείται κανένας μαθητής/τρια.. Ο σχολικός εκφοβισμός περιλαμβάνει γενικώς τη χρήση λεκτικής, σωματικής, ηλεκτρονικής και κοινωνικής βίας. Η ύπαρξη σχολικού νοσηλευτή δύναται όπως συνδράμει καθοριστικά στην πρόληψη κι εξάλειψη φαινομένων σχολικού εκφοβισμού. Η ενδελεχής διερεύνηση των αιτιών και των επιπτώσεων καθώς κι ο καθοριστικός ρόλος του σχολικού νοσηλευτή θα αποτελέσουν τους βασικούς άξονες της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης.

Λέξεις κλειδιά: Σχολικός νοσηλευτής, αιτίες, αρμοδιότητες, σχολικός εκφοβισμός

Εισαγωγή: Η καρδιοαναπνευστική ανακοπή στο νοσοκομειακό περιβάλλον απαιτεί άμεση ανταπόκριση, υψηλό επίπεδο γνώσεων και ετοιμότητα από όλους τους επαγγελματίες υγείας, ανεξαρτήτως τμήματος. Νοσηλευτές και βοηθοί νοσηλευτικής αποτελούν συνήθως τα πρώτα άτομα που παρεμβαίνουν, με την αποτελεσματικότητά τους να επηρεάζει άμεσα την επιβίωση του ασθενούς. Καθώς τα πρωτόκολλα ανάνηψης εξελίσσονται συνεχώς, η συνεχής εκπαίδευση καθίσταται αναγκαία για τη διατήρηση της κλινικής επάρκειας.

Σκοπός: Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του νοσηλευτικού προσωπικού επηρέαζαν το επίπεδο γνώσεων του σχετικά με την αναγνώριση και την αρχική διαχείριση της ενδονοσοκομειακής καρδιοπνευμονικής ανακοπής, με στόχο την ανάδειξη πιθανών ελλείψεων και την τεκμηρίωση της ανάγκης για στοχευμένες εκπαιδευτικές παρεμβάσεις.

Υλικό και Μέθοδος: Διεξήχθη ποσοτική, διατομεακή μελέτη σε δείγμα 87 νοσηλευτών και 66 βοηθών νοσηλευτικής από διάφορα νοσοκομειακά τμήματα. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω δομημένων ερωτηματολογίων που αξιολογούσαν θεωρητικές γνώσεις, συμμόρφωση με τις κατευθυντήριες οδηγίες και εκπαιδευτική εμπειρία. Αναλύθηκαν δημογραφικές μεταβλητές, όπως ηλικία, επίπεδο εκπαίδευσης, έτη εμπειρίας και έκθεση σε επείγοντα περιστατικά, και εξετάστηκε η σχέση τους με το επίπεδο γνώσεων, με χρήση κατάλληλων επαγωγικών στατιστικών μεθόδων.

Αποτελέσματα: Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι δημογραφικοί παράγοντες επηρέασαν σημαντικά το επίπεδο θεωρητικών γνώσεων σχετικά με τη διαχείριση της ενδονοσοκομειακής καρδιοαναπνευστικής ανακοπής. Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες με υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και συχνότερη έκθεση σε επείγοντα περιστατικά παρουσίασαν μεγαλύτερη επάρκεια. Αντίθετα, εντοπίστηκαν σημαντικά κενά γνώσεων μεταξύ του προσωπικού με λιγότερα έτη κλινικής εμπειρίας και περιορισμένη συμμετοχή σε προγράμματα εκπαίδευσης αναζωογόνησης. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν διαφορές στην ετοιμότητα και κατέδειξαν την ανάγκη για συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη. 

Συμπεράσματα: Η μελέτη ανέδειξε τη σημασία της συνεχούς και εξειδικευμένης εκπαίδευσης στη διαχείριση της καρδιοαναπνευστικής ανακοπής. Οι δημογραφικοί παράγοντες αποδείχθηκε ότι επηρέασαν το επίπεδο γνώσεων του νοσηλευτικού προσωπικού, αναδεικνύοντας την ανάγκη για εξατομικευμένες και στοχευμένες εκπαιδευτικές παρεμβάσεις. Η ενσωμάτωση επικαιροποιημένων οδηγιών και σύγχρονων ερευνητικών δεδομένων στα εκπαιδευτικά προγράμματα είναι καθοριστική για την ενίσχυση της επάρκειας σε κρίσιμες καταστάσεις.

Λέξεις κλειδιά: Νοσηλευτής και ενδονοσοκομειακή ανακοπή, ενδονοσοκομειακή ανακοπή, εξειδικευμένη υποστήριξη της ζωής, δημογραφικά στοιχεία

Ένα ερωτηματολόγιο είναι ένα δομημένο εργαλείο που χρησιμοποιείται στην έρευνα υγείας για τη συστηματική συλλογή δεδομένων σχετικά με τις αντιλήψεις, τις συμπεριφορές και τα αποτελέσματα της υγείας. Χρησιμεύει ως θεμελιώδες εργαλείο για την καταγραφή των αποτελεσμάτων που αναφέρουν οι ασθενείς, την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας και την παρακολούθηση των τάσεων της δημόσιας υγείας. Τα ερωτηματολόγια μπορούν να χορηγηθούν σε διάφορες μορφές, συμπεριλαμβανομένων των έντυπων, ψηφιακών ή διαδραστικών συστημάτων, και πρέπει να σχεδιάζονται προσεκτικά ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία, η εγκυρότητα και η ελάχιστη μεροληψία. Ο αλγόριθμος simAlpha σχεδιάστηκε το 2023 από την Basispap για να προσομοιώσει το Alpha του Cronbach και χρησιμοποιεί κώδικα R για την υλοποίηση του. Έχει χρησιμοποιηθεί επαγγελματικά σε αρκετές περιπτώσεις όπου χρειαζόταν μια προσομοιωμένη μελέτη για το άλφα του Cronbach. Επιπλέον, μπορεί να παρέχει συγκεκριμένες μέσες τιμές της κλίμακας Likert πριν από τη μελέτη, καθώς και τον αριθμό των συμμετεχόντων κατά παραγγελία. Αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για τη μείωση του χρόνου συλλογής συγκριτικών δεδομένων π.χ. σε μια πιλοτική έρευνα. Ακολουθεί μια σύντομη παρουσίαση του αλγορίθμου καθώς και των δυνατοτήτων και των αδυναμιών του. Τα αποτελέσματα της προσομοίωσης δείχνουν βελτιωμένη συμπεριφορά για μεγάλο αριθμό προσομοιωμένων συμμετεχόντων και επαναλήψεων (N > 100.000), αλλά ο αριθμός των προσομοιωμένων ερωτήσεων παραμένει ικανοποιητικός ακόμη και στην περίπτωση μικρών αριθμών, όπως π.χ. 10 ερωτήσεις. Η ευελιξία του αλγορίθμου πρέπει να βελτιωθεί για τιμές άλφα χαμηλότερες από 0,7. Αυτό σημαίνει ότι ένας άπειρος χρήστης μπορεί να δυσκολευτεί να εκτελέσει προσομοιώσεις για ζητούμενες τιμές άλφα χαμηλότερες από 0,7, αν και ένας πιο έμπειρος χρήστης μπορεί εύκολα να προσαρμόσει το ζητούμενο άλφα για να λάβει την ακριβή απαιτούμενη τιμή.

Λέξεις κλειδιά: Cronbach’s Alpha, προσομοίωση, simAlpha

Εισαγωγή: Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση της θνησιμότητας από υπερδοσολογία οπιοειδών, παγκοσμίως. Κατάλληλο φάρμακο για την αντιμετώπισή της αποτελεί η ναλοξόνη. Είναι ένας ειδικευμένος ανταγωνιστής των οπιοειδών, που δρά εντός μερικών λεπτών και αποτελεί ένα ασφαλές φάρμακο με χαμηλό κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών.  Η παρέμβαση πρόληψης, με διανομή ενός κυτίου εισπνεόμενης ναλοξόνης για το σπίτι, σε κάθε ασθενή που εισέρχεται στα ΤΕΠ με ιστορικό υπερδοσολογίας είναι σύμφωνη με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Π.Ο.Υ. για την αντιμετώπιση της κρίσης των οπιοειδών. Οι συνοδοί, αφού λάβουν μια σύντομη εκπαίδευση, θα είναι ικανοί να χορηγούν ναλοξόνη σε πιθανό μελλοντικό επεισόδιο.

Σκοπός: Ο σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τις πεποιθήσεις των νοσηλευτών αναφορικά με την παρέμβαση με χορήγηση ναλοξόνης στο σπίτι.

Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε μια συστηματική ανασκόπηση μικτής μεθόδου. Αναζητήθηκαν ποσοτικές, ποιοτικές και μικτές έρευνες στις βάσεις δεδομένων Google Scholar και PubMed. Σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής, οι μελέτες έπρεπε να είναι γραμμένες στην αγγλική γλώσσα και δημοσιευμένες την τελευταία δεκαετία. Συνολικά βρέθηκαν 9 άρθρα. Ελέγχθηκε η ποιότητά τους μέσω του Προγράμματος Δεξιοτήτων Κριτικής Αξιολόγησης (CASP). Αποτελέσματα: Οι νοσηλευτές ΤΕΠ έκριναν θετικά την υιοθέτηση του ρόλου του παρόχου ναλοξόνης στους ασθενείς σε κίνδυνο, καθώς και την ευθύνη της εκπαίδευσης των ασθενών και των οικογενειών τους. Ωστόσο, καταγράφηκαν εμπόδια στην εφαρμογή της, όπως η ελλιπής εκπαίδευση, η έλλειψη προσωπικού, η μη ύπαρξη καθηκοντολογίου και νομικής κάλυψης των νοσηλευτών σxετικά με την παρέμβαση, η έλλειψη χρηματοδότησης, καθώς και η αναπαραγωγή του κοινωνικού στίγματος του εθισμού.

Συμπεράσματα: Οι νοσηλευτές φαίνεται να κρίνουν θετικά την συμμετοχή τους στον ρόλο του παρόχου ναλοξόνης. Η ενημερωμένη για το τραύμα εκπαίδευση στις εξαρτήσεις σε όλα τα προπτυχιακά προγράμματα νοσηλευτικής εκπαίδευσης μπορεί να συμβάλει στην ετοιμότητα των νοσηλευτών να ανταποκριθούν στις ανάγκες του πληθυσμού αυτού.

Λέξεις κλειδιά: Ναλοξόνη στο σπίτι, πεποίθηση, συμπεριφορά, νοσηλευτής, τμήμα επειγόντων περιστατικών

Εισαγωγή: Φαρμακευτική συμμόρφωση είναι η ικανότητα του ασθενή να τηρεί τις οδηγίες που αφορούν τη συνέπεια σε σχέση με τη λήψη της φαρμακευτικής αγωγής, τη δοσολογία, την πρόκληση ανεπιθύμητων ενεργειών, την αλληλεπίδραση των φαρμάκων, οδηγίες αποθήκευσης και συντήρησης αλλά και οδηγίες οι οποίες αναγράφονται στο φυλλάδιο οδηγιών, το οποίο περιλαμβάνεται σε κάθε φάρμακο και περιέχει σημαντικές πληροφορίες. Τα άτομα τρίτης ηλικίας είναι πιο επιρρεπή στη μη φαρμακευτική συμμόρφωση διότι συνήθως πάσχουν από πολλές ασθένειες και χρειάζεται να λαμβάνουν πολλαπλές φαρμακευτικές αγωγές. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η μελέτη των παρεμβάσεων που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία 5 έτη με στόχο την προώθηση της φαρμακευτικής συμμόρφωσης στους ηλικιωμένους. Τα ερευνητικά ερωτήματα που τέθηκαν ήταν τα εξής: «Ποιες μέθοδοι έχουν χρησιμοποιηθεί στις παρεμβάσεις για την προώθηση της φαρμακευτικής συμμόρφωσης στη τρίτη ηλικία;» και «Ποια είναι η αποτελεσματικότητα αυτών των παρεμβάσεων στην ενίσχυση της φαρμακευτικής συμμόρφωσης στη τρίτη ηλικία;». Υλικό – Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση άρθρων στις βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου 2024, για το διάστημα 2018 – 2024, χρησιμοποιώντας τις λέξεις κλειδιά «intervention», «elderly», «medication persistence» καθώς και τα συνώνυμά τους. Αποτελέσματα: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 14 μελέτες οι οποίες και πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης. Η πλειονότητα των παρεμβάσεων αποδείχθηκε αποτελεσματική στη βελτίωση της φαρμακευτικής συμμόρφωσης στους ηλικιωμένους, ενισχύοντας την ικανότητά τους για αυτοδιαχείριση και διευρύνοντας τις γνώσεις τους σχετικά με τη λογική χρήση των φαρμάκων. Παρεμβάσεις που ενσωμάτωναν τεχνολογικά εργαλεία και καινοτόμες μεθόδους, όπως η χρήση κόμικς, φάνηκαν να αποτελούν επωφελείς στρατηγικές για τη βελτίωση της υγείας των ηλικιωμένων. Ωστόσο, για να είναι αποτελεσματικές, οι παρεμβάσεις απαιτούν συνεχή εποπτεία και υποστήριξη. Συμπεράσματα: Συμπερασματικά, κρίνεται απαραίτητη η διατήρηση κα ενίσχυση της εφαρμογής παρεμβάσεων που στοχεύουν στην προώθηση της φαρμακευτικής συμμόρφωσης, ιδίως στους ασθενείς που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές.

Λέξεις κλειδιά: Φαρμακευτική συμμόρφωση, παρεμβάσεις, ηλικιωμένοι