Ηθικές και δεοντολογικές προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης στη νοσηλευτική

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Εισαγωγή: Η ταχεία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην υγειονομική περίθαλψη έχει αλλάξει τη νοσηλευτική πρακτική, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα φροντίδας, προσφέροντας νέες δυνατότητες στην υποστήριξη της λήψης αποφάσεων. Ωστόσο, η ενσωμάτωση της ΤΝ στη νοσηλευτική εγείρει σημαντικά ηθικά, δεοντολογικά και νομικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν προσεκτικά για να διασφαλιστεί η υπεύθυνη και δίκαιη αξιοποίησή της.

Σκοπός: Η παρούσα βιβλιογραφική ανασκόπηση διερευνά τα ηθικά ζητήματα και τις δεοντολογικές προκλήσεις που προκύπτουν από τη χρήση της ΤΝ στη νοσηλευτική και προτείνει τρόπους διαχείρισης των προκλήσεων αυτών.

Υλικό και Μέθοδος: Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας έγινε από το 2019 μέχρι το 2025, στην αγγλική γλώσσα, σε βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus, EMBASE. Συμπεριλήφθηκαν ερευνητικές μελέτες και ανασκοπήσεις με λέξεις ευρετηρίου: τεχνητή νοημοσύνη, κλινική ηθική, επεξησιμότητα, διαφάνεια, μεροληψία και συνδυασμός αυτών ή συνωνύμων τους.

Αποτελέσματα: Οι αλγόριθμοι λειτουργούν συχνά ως «μαύρα κουτιά», γεγονός που καθιστά δύσκολη την αιτιολόγηση των αποφάσεων τους από τους επαγγελματίες υγείας, οδηγώντας σε έλλειψη εμπιστοσύνης και δυσκολία αποδοχής τους από τους ασθενείς. Η κατανομή ευθύνης σε περιπτώσεις ιατρικών σφαλμάτων που σχετίζονται με τη χρήση ΤΝ παραμένει ασαφής και μπορεί να επιμερίζεται μεταξύ επαγγελματιών υγείας, εταιρειών ανάπτυξης λογισμικού και υγειονομικών οργανισμών.

Συμπεράσματα: Η χρήση της ΤΝ στη νοσηλευτική απαιτεί μια ισορροπημένη προσέγγιση που συνδυάζει τεχνολογική καινοτομία με ηθική υπευθυνότητα. Πρέπει να γίνει με προσοχή, διασφαλίζοντας ότι χρησιμεύει ως εργαλείο για την υποστήριξη, όχι για την αντικατάσταση των νοσηλευτών. Η συμμετοχή των νοσηλευτών στην ανάπτυξη, τη δοκιμή και την εκπαίδευση συστημάτων που βασίζονται στην ΤΝ δεν είναι απλώς επωφελής αλλά απαραίτητη. Η ενσωμάτωση της νοσηλευτικής γνώσης στα εργαλεία ΤΝ εξασφαλίζει ότι θα είναι πιο ακριβή, αποτελεσματικά, ηθικά οδηγώντας τελικά σε καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς.

Λέξεις κλειδιά: Τεχνητή νοημοσύνη, ηθική, επεξηγησιμότητα, διαφάνεια, απόρρητο, μεροληψία