Μαρία Παπαδοπούλου , Άννα Αστεριάδου , Δημήτριος Κοσμίδης
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Εισαγωγή: Η εξωσωματική οξυγόνωση μέσω μεμβράνης (ECMO) χρησιμοποιείται σε επιλεγμένους ασθενείς με σοβαρή αναπνευστική ή καρδιακή ανεπάρκεια και απαιτεί σύνθετη, εξειδικευμένη φροντίδα. Η διατήρηση της εγρήγορσης, η πρώιμη κινητοποίηση και η μεταφορά των ασθενών υπό συνεχιζόμενη ECMO δημιουργούν ιδιαίτερες κλινικές, τεχνικές και οργανωτικές απαιτήσεις.
Σκοπός: Η διερεύνηση της νοσηλευτικής φροντίδας ενηλίκων ασθενών υπό ECMO σε τρεις ειδικές κλινικές συνθήκες: ECMO με διατήρηση της εγρήγορσης, πρώιμη κινητοποίηση και βάδιση και μεταφορά ή διακομιδή υπό συνεχιζόμενη εξωσωματική υποστήριξη.
Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση με περιγραφική και αφηγηματική σύνθεση. Η αναζήτηση έγινε στις PubMed, Scopus και CINAHL και αφορούσε αγγλόφωνες δημοσιεύσεις της περιόδου 2016–2025. Εξετάστηκαν πρωτογενείς μελέτες, αναφορές περιστατικών, ανασκοπήσεις και σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες. Κατά τη σύνθεση λήφθηκαν υπόψη ο σχεδιασμός, το κλινικό πλαίσιο και οι περιορισμοί κάθε δημοσίευσης.
Αποτελέσματα: Η σύνθεση της βιβλιογραφίας δείχνει ότι η διατήρηση της εγρήγορσης υπό ECMO μπορεί να εφαρμοστεί σε επιλεγμένους ασθενείς, χωρίς όμως να έχει τεκμηριωθεί επαρκώς η επίδρασή της στις κλινικές εκβάσεις. Η πρώιμη κινητοποίηση και η βάδιση μπορούν επίσης να πραγματοποιηθούν σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, αλλά η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά τους παραμένουν αβέβαιες. Η οργανωμένη μεταφορά υπό ECMO είναι εφικτή, αλλά δεν είναι απαλλαγμένη από επιπλοκές. Και στις τρεις συνθήκες αναδεικνύονται ως κοινές απαιτήσεις η συνεχής αξιολόγηση του ασθενούς, η παρακολούθηση του εξωσωματικού συστήματος, η έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών, η κατάλληλη εκπαίδευση και ο διεπιστημονικός συντονισμός.
Συμπεράσματα: Η διατήρηση της εγρήγορσης, η πρώιμη κινητοποίηση και η μεταφορά υπό ECMO διευρύνουν τις δυνατότητες φροντίδας επιλεγμένων ασθενών, αλλά συνοδεύονται από αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας. Ο νοσηλευτικός ρόλος είναι κεντρικός στην αξιολόγηση, την παρακολούθηση και τον συντονισμό της φροντίδας. Η διαθέσιμη τεκμηρίωση δεν επιτρέπει να θεωρηθούν οι πρακτικές αυτές γενικά ασφαλέστερες ή αποτελεσματικότερες από εναλλακτικές προσεγγίσεις.
Λέξεις κλειδιά: Εξωσωματική οξυγόνωση μέσω μεμβράνης, Νσηλευτική εντατικής φροντίδας, Ecmo σε εγρήγορση, πρώιμη κινητοποίηση, μεταφορά ασθενών