Διερεύνηση της οργανωσιακής κουλτούρας των επαγγελματιών υγείας κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19 και τη μεταπανδημική εποχή: συγχρονική μελέτη σε τριτοβάθμιο νοσοκομείο αναφοράς

Εισαγωγή: Η οργανωσιακή κουλτούρα αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει τη λειτουργία, την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Η πανδημία COVID-19 δημιούργησε πρωτοφανείς προκλήσεις για τα συστήματα υγείας, αναδεικνύοντας τον ρόλο της οργανωσιακής κουλτούρας στη διαχείριση κρίσεων και στην οργανωσιακή ανθεκτικότητα. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της υφιστάμενης και της επιθυμητής οργανωσιακής κουλτούρας των επαγγελματιών υγείας κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19 και της μεταπανδημικής εποχής σε τριτοβάθμιο νοσοκομείο αναφοράς. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε ποσοτική συγχρονική μελέτη στο Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η Σωτηρία». Στη μελέτη συμμετείχαν 139 επαγγελματίες υγείας. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το Organizational Culture Assessment Instrument (OCAI) των Cameron και Quinn, το οποίο βασίζεται στο μοντέλο των Ανταγωνιστικών Αξιών (Competing Values Framework). Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό IBM SPSS Statistics. Αποτελέσματα: Η κυρίαρχη οργανωσιακή κουλτούρα κατά την περίοδο της πανδημίας ήταν η κουλτούρα Εσωτερικών Διαδικασιών με μέση βαθμολογία 33,37±14,48. Αντίθετα, η επιθυμητή μελλοντική οργανωσιακή κουλτούρα ήταν η κουλτούρα Ανθρωπίνων Πόρων με μέση βαθμολογία 35,01±13,34. Οι γυναίκες παρουσίασαν υψηλότερες βαθμολογίες στην επιθυμητή κουλτούρα Ανοικτού Συστήματος συγκριτικά με τους άνδρες (p=0,03). Οι ιατροί αξιολόγησαν υψηλότερα την υφιστάμενη κουλτούρα Εσωτερικών Διαδικασιών, ενώ οι νοσηλευτές εξέφρασαν μεγαλύτερη προτίμηση προς την κουλτούρα Ανθρωπίνων Πόρων. Η εργασιακή ικανοποίηση συσχετίστηκε θετικά με την υφιστάμενη κουλτούρα Clan (r=0,41) και αρνητικά με την επιθυμητή κουλτούρα Market (r=-0,33). Συμπεράσματα: Η πανδημία COVID-19 φαίνεται ότι ενίσχυσε χαρακτηριστικά ιεραρχικής οργανωσιακής κουλτούρας στους οργανισμούς υγείας. Ωστόσο, οι επαγγελματίες υγείας εκφράζουν την ανάγκη μετάβασης σε περισσότερο ανθρωποκεντρικά και συνεργατικά μοντέλα διοίκησης. Η ενίσχυση της συμμετοχικής ηγεσίας, της συνεργασίας και της υποστήριξης του προσωπικού ενδέχεται να συμβάλει στη βελτίωση της εργασιακής ικανοποίησης και της οργανωσιακής ανθεκτικότητας των υπηρεσιών υγείας.

Λέξεις κλειδιά: Οργανωσιακή κουλτούρα, COVID-19, επαγγελματίες υγείας, νοσοκομεία, εργασιακή ικανοποίηση, OCAI