Ελένη Τσιάρα , Ιωάννα Δημητριάδου , Χαρούλα Μεσίρα , Μαρία Σαρίδη
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Εισαγωγή: Η άνοια αποτελεί μία χρόνια, προοδευτικά εξελισσόμενη νευροεκφυλιστική νόσο, η οποία επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο στους ασθενείς αλλά και στους οικογενειακούς φροντιστές που αναλαμβάνουν τη μακροχρόνια φροντίδα τους. Οι φροντιστές εκτίθενται σε αυξημένα επίπεδα ψυχολογικού στρες και σωματικής καταπόνησης, με συνέπειες στη συνολική τους υγεία και ποιότητα ζωής, γεγονός που καθιστά την ψυχοσωματική τους επιβάρυνση σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας.
Σκοπός: Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι η διερεύνηση της ψυχοσωματικής επιβάρυνσης των οικογενειακών φροντιστών ατόμων με άνοια, καθώς και η ανάδειξη του ρόλου της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) στην αναγνώριση και υποστήριξή τους.
Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σε επιστημονικές βάσεις δεδομένων, με έμφαση σε μελέτες που αφορούν την ψυχολογική και σωματική επιβάρυνση των οικογενειακών φροντιστών ασθενών με άνοια, τους παράγοντες κινδύνου, καθώς και τις παρεμβάσεις υποστήριξης στο πλαίσιο της ΠΦΥ.
Αποτελέσματα: Τα ευρήματα της βιβλιογραφίας καταδεικνύουν ότι οι οικογενειακοί φροντιστές παρουσιάζουν αυξημένα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης, συναισθηματικής εξάντλησης, διαταραχών ύπνου και σωματικών προβλημάτων, τα οποία επιδεινώνονται όσο εξελίσσεται η νόσος. Η έλλειψη εκπαίδευσης, κοινωνικής υποστήριξης και ανακουφιστικών υπηρεσιών εντείνει την ψυχοσωματική επιβάρυνση. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο καθοριστικός ρόλος της ΠΦΥ στην έγκαιρη αναγνώριση των αναγκών των φροντιστών και στην παροχή ολοκληρωμένων παρεμβάσεων ψυχοκοινωνικής στήριξης.
Συμπεράσματα: Η ψυχοσωματική επιβάρυνση των οικογενειακών φροντιστών ατόμων με άνοια αποτελεί σοβαρό και συχνά υποτιμημένο πρόβλημα, με σημαντικές επιπτώσεις στη βιωσιμότητα της φροντίδας. Η ενίσχυση της ΠΦΥ με στοχευμένες παρεμβάσεις εκπαίδευσης, υποστήριξης και ανακούφισης των φροντιστών κρίνεται απαραίτητη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο των φροντιστών όσο και των ασθενών.
Λέξεις κλειδιά: Ανοια, Νόσος Alzheimer, οικογενειακοί φροντιστές, ψυχοσωματική επιβάρυνση, Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ)