Η ελπίδα και η ενσυναίσθηση ως παράγοντες θεραπευτικής ανταπόκρισης σε ασθενείς με καρκίνο: φιλοσοφική, αφηγηματική και ψυχο-ογκολογική προσέγγιση και το θεωρητικό μοντέλο Hope–Empathy–Therapeutic Response

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η διάγνωση καρκίνου αποτελεί μια βαθιά υπαρξιακή εμπειρία που επηρεάζει όχι μόνο τη σωματική υγεία αλλά και την ψυχολογική, κοινωνική και νοηματική διάσταση της ανθρώπινης ζωής. Η σύγχρονη ιατρική αναγνωρίζει ότι η εμπειρία της ασθένειας δεν περιορίζεται στη βιολογική της διάσταση αλλά περιλαμβάνει σύνθετες ψυχοκοινωνικές και υπαρξιακές διεργασίες.

Σκοπός του παρόντος άρθρου ήταν η διερεύνηση της έννοιας της ελπίδας στην εμπειρία των ασθενών με καρκίνο και η ανάλυση του ρόλου της ενσυναίσθησης στη θεραπευτική σχέση μεταξύ επαγγελματιών υγείας και ασθενών. Επιμέρους στόχο αποτέλεσε η πρόταση ενός θεωρητικού μοντέλου που συνδέει τις έννοιες της ελπίδας και της ενσυναίσθησης με τη θεραπευτική ανταπόκριση.

Πρόκειται για θεωρητική μελέτη που βασίζεται σε αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας στους τομείς της ψυχο-ογκολογίας, της αφηγηματικής ιατρικής και της φιλοσοφίας της ιατρικής. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε σε διεθνείς βάσεις δεδομένων (PubMed, Scopus, Google Scholar) και περιλάμβανε δημοσιεύσεις της περιόδου 2018–2026, καθώς και κλασικά θεωρητικά έργα που θεωρούνται θεμελιώδη για τη μελέτη της ελπίδας και της ενσυναίσθησης.

Η ελπίδα αναδεικνύεται ως σημαντικός ψυχολογικός και υπαρξιακός αρωγός για τους ασθενείς με καρκίνο, συμβάλλοντας στην ψυχική ανθεκτικότητα και στην κινητοποίηση για ενεργό συμμετοχή στη θεραπεία. Παράλληλα, η ενσυναίσθηση των επαγγελματιών υγείας ενισχύει τη θεραπευτική σχέση, καλλιεργεί την εμπιστοσύνη και υποστηρίζει τη διατήρηση της ελπίδας. Με βάση τα ευρήματα της βιβλιογραφίας προτείνεται το θεωρητικό μοντέλο Hope–Empathy–Therapeutic Response (HETR), το οποίο περιγράφει τη δυναμική σχέση μεταξύ ενσυναίσθησης, ελπίδας και θεραπευτικής ανταπόκρισης.

Η ενσωμάτωση ανθρωπιστικών και φιλοσοφικών προσεγγίσεων στην κλινική πράξη μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη πιο ανθρωποκεντρικών μορφών φροντίδας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με καρκίνο.

Λέξεις κλειδιά: Ελπίδα, ενσυναίσθηση, ψυχο-ογκολογία, αφηγηματική ιατρική